İşitme Kaybı Oranları ve Dereceleri: Yüzde Kaç Engelli Sayılır?

İşitme Engelliler Yüzde Kaç Olarak Değerlendirilir?

İşitme engellilik oranı, saf ses odyometri testinde elde edilen sonuçlara göre hesaplanır. Oran doğrudan “tahmini” verilmez; belirli frekansların ortalaması alınarak matematiksel bir formülle belirlenir.

Türkiye’de engellilik değerlendirmesi, yetkili hastanelerin sağlık kurulları tarafından yapılır. İşitme kaybı oranı belirlenirken:

• Her iki kulağın işitme eşikleri
• Konuşma frekansları (500–1000–2000–4000 Hz)
• Kulakların ayrı ayrı ortalaması

dikkate alınır.

Genel olarak:

• %40 ve üzeri engel oranı, resmi engellilik kapsamında değerlendirilebilir.
• Ancak kesin oran, sağlık kurulu raporu ile belirlenir.

Burada önemli bir nokta var:
Desibel değeri ile engel yüzdesi aynı şey değildir. Engel oranı özel hesaplama tablosu ile belirlenir.

Yüzde 40 İşitme Kaybı Ne Anlama Gelir?

“Yüzde 40 işitme kaybı” ifadesi genellikle orta derece işitme kaybına karşılık gelir. Ancak yüzde hesaplaması doğrudan desibel ile eşit değildir.

Genellikle:

• %40 civarı oran
• Ortalama olarak 40–55 dB arası kayıplara denk gelebilir.

Bu seviyede kişi:

• Konuşmaları tekrar ettirme ihtiyacı duyar
• Kalabalık ortamlarda zorlanır
• Televizyon sesini yükseltme eğilimindedir

Yüzde 40 oran, bazı resmi süreçlerde engellilik değerlendirmesi açısından kritik eşiktir. Ancak:

• Tek kulakta %40 olması yeterli olmayabilir.
• Her iki kulağın ortalaması dikkate alınır.

Yani yüzde 40 ifadesi bir tahmin değil, sağlık kurulu tarafından hesaplanan resmi bir değerdir.

İşitme Kaybı Dereceleri Tablosu

İşitme kaybı dereceleri, kişinin sesi hangi desibel (dB) seviyesinde duyabildiğine göre belirlenir. Bu değerler saf ses odyometrisi ile ölçülür.

Genel kabul gören sınıflama şöyledir:

Bu tablo, kişinin en düşük hangi ses seviyesinde duyabildiğini gösterir.

Örneğin:

• 20 dB → Fısıltı düzeyi
• 60 dB → Normal konuşma seviyesi
• 90 dB → Yüksek trafik gürültüsü

Derece arttıkça kişinin günlük iletişimde zorlanma ihtimali artar.

İşitme Eşikleri Nedir?

İşitme eşiği, bir kişinin duyabildiği en düşük ses şiddetini ifade eder. Bu değer desibel (dB) ile ölçülür.

Örneğin bir kişi:

• 10 dB’de sesi duyuyorsa → normal eşik
• 45 dB’de duyuyorsa → orta derece kayıp

İşitme eşiği her frekansta farklı olabilir. Bu nedenle testlerde genellikle şu frekanslar ölçülür:

• 250 Hz
• 500 Hz
• 1000 Hz
• 2000 Hz
• 4000 Hz
• 8000 Hz

Konuşma frekansları genellikle 500–4000 Hz aralığındadır. Bu nedenle özellikle bu aralık önemlidir.

İşitme eşiği ne kadar yükselirse, kişi o kadar yüksek sese ihtiyaç duyar.

İşitme Eşiği Nasıl Ölçülür?

İşitme eşiği genellikle saf ses odyometrisi ile ölçülür.

Test süreci şu şekilde ilerler:

1. Kişi sessiz bir kabine alınır.
2. Kulaklık takılır.
3. Farklı frekans ve şiddette sesler verilir.
4. Kişi duyduğu anda butona basar veya işaret verir.

Her frekansta en düşük duyulan ses seviyesi kaydedilir. Bu değerler grafik olarak odyogram üzerinde gösterilir.

Bebeklerde ve küçük çocuklarda ise objektif testler (OAE, ABR gibi) kullanılabilir.

Önemli olan şu: İşitme eşiği subjektif hisle değil, ölçümle belirlenir.

Desibel ile Yüzde Oranı Arasındaki Fark Nedir?

Desibel (dB), kulağın sesi hangi şiddette duyabildiğini gösterir.
Yani işitme kaybının derecesini ölçer.

Örneğin:

• 20 dB → Normal sınır
• 45 dB → Orta derece işitme kaybı
• 80 dB → İleri derece kayıp

Yüzde oranı (%) ise resmi engellilik hesaplamasında kullanılan bir değerdir. Desibel ölçümlerinden elde edilen veriler belirli bir formülle yüzdeye çevrilir.

Kritik fark şu:

• Desibel = Tıbbi ölçüm
• Yüzde = İdari / resmi değerlendirme

Bir kişinin 50 dB kaybı olabilir ama bu doğrudan “%50 kayıp” anlamına gelmez. Çünkü yüzde hesabında her iki kulak ayrı ayrı değerlendirilir ve ortalama alınır.

İşitme Kaybı Oranı Nasıl Hesaplanır?

İşitme kaybı oranı, yetkili sağlık kurullarında belirli frekansların ortalaması alınarak hesaplanır.

Genellikle şu frekanslar dikkate alınır:

• 500 Hz
• 1000 Hz
• 2000 Hz
• 4000 Hz

Her kulağın bu frekanslardaki işitme eşikleri ortalanır. Daha sonra iki kulağın toplam etkisi özel bir formülle hesaplanır.

Önemli nokta:

• İki kulak eşit derecede kayıplıysa oran daha yüksek çıkar.
• Tek kulak kayıplarında oran genellikle daha düşük hesaplanır.

Bu hesaplama bireysel yorumla değil, resmi cetvellerle yapılır.

Hangi Oranda İşitme Kaybı Engel Sayılır?

Türkiye’de engellilik değerlendirmesinde genel eşik %40 ve üzeri oranlardır.

Yani:

• %40 ve üzeri işitme kaybı oranı → Engellilik kapsamında değerlendirilebilir.
• Ancak kesin karar sağlık kurulu raporu ile verilir.

Burada önemli bir gerçek var:

Tek kulakta yüksek kayıp olsa bile toplam oran %40’ın altında kalabilir.
İki kulakta orta dereceli kayıp varsa oran daha yüksek çıkabilir.

Bu nedenle: Desibel değeri görmek yeterli değildir. Resmi engellilik için sağlık kurulu değerlendirmesi gerekir.