İşitme Kaybı Belirtileri Nelerdir? Kulak Neden Az Duyar?

İşitme kaybı nedir?

İşitme kaybı, seslerin normal düzeyde duyulamaması veya net algılanamamasıdır. Bir ya da iki kulakta olabilir; hafif, orta ya da ileri derecede olabilir; yıllar içinde yavaş yavaş ya da birden ortaya çıkabilir.

İşitme kaybı yalnızca “az duymak” değildir. Bazı kişiler sesleri duyar ama konuşmayı net anlayamaz. “Duyuyorum ama anlamıyorum” şikâyeti, özellikle tiz sesleri duymakta zorlanan kişilerde sık görülür.

İşitme kaybının belirtileri nelerdir?

Günlük hayatta fark edilen belirtiler:

• Konuşulanları sık sık “Ne dedin?” diye tekrar ettirmek
• Televizyonun veya radyonun sesini başkalarından daha yüksek açmak
• Kalabalık ve gürültülü ortamlarda (restoran, toplantı, aile yemeği) konuşmaları takip edememek
• Telefonda konuşurken zorlanmak
• Kadın ve çocuk seslerini anlamakta zorlanmak
• Kapı zili, telefon sesi veya kuş sesi gibi tiz sesleri kaçırmak
• İnsanların mırıldandığını veya net konuşmadığını düşünmek
• Konuşmanın hangi yönden geldiğini bulmakta zorlanmak

Eşlik edebilen belirtiler:

• Kulakta çınlama, uğultu veya vızıltı
• Kulakta dolgunluk veya tıkanıklık hissi
• Uzun sohbetlerden sonra yorgunluk

Sosyal belirtiler:

• Kalabalık ortamlardan ve sosyal etkinliklerden kaçınmak
• Sohbetlere katılmakta isteksizlik
• Yakınların “seni duymuyor” demesi

İşitme kaybı genellikle yavaş ilerlediği için kişi bu değişikliklere alışır. Çevrenizden “televizyonun sesi çok yüksek” veya “söylediklerimi duymuyorsun” gibi sözler duyuyorsanız, bir işitme testi yaptırmanız faydalı olur.

Kulak neden az duyar?

İşitme kaybı, sesin kulaktan beyne yolculuğunda bir aksaklık olduğunda ortaya çıkar. En sık nedenler şunlardır:

• Yaş: Yaşa bağlı işitme kaybı (presbiakuzi), en sık görülen işitme kaybı türüdür; genellikle iki kulakta, tiz seslerden başlayarak yavaş ilerler.
• Gürültü: Yüksek sese uzun süre maruz kalmak iç kulağa kalıcı zarar verebilir.
• Kulak kiri tıkacı: Geçici işitme azalmasının sık nedenlerindendir.
• Orta kulak sorunları: Orta kulakta sıvı, enfeksiyon veya kulak zarı delinmesi.
• Bazı ilaçlar: Belirli antibiyotikler ve kemoterapi ilaçları gibi bazı ilaçlar iç kulağı etkileyebilir. İlaçlarınızı hekiminize danışmadan bırakmayın.
• Genetik nedenler ve doğuştan durumlar.
• Genel sağlık sorunları: Diyabet ve yüksek tansiyon gibi durumlar iç kulağın kanlanmasını etkileyebilir.

Nedenlerin ayrıntısını işitme kaybı sebepleri yazımızda anlattık.

Sağ veya sol kulağım az duyuyor, ne yapmalıyım?

Yalnızca bir kulakta işitme azalması (tek taraflı işitme kaybı) farklı nedenlere bağlı olabilir: kulak kiri tıkacı, o kulakta orta kulak sorunu, basınç değişimi veya iç kulakla ilgili bir durum. Nadir de olsa işitme sinirini etkileyen durumlar da tek taraflı işitme kaybıyla kendini gösterebilir.

Ne yapmanız gerektiği, azalmanın nasıl başladığına bağlıdır:

• Aniden başladıysa (bir sabah uyandığınızda veya birkaç saat ya da gün içinde): Vakit kaybetmeden, aynı gün veya en kısa sürede KBB hekimine başvurun.
• Yavaş yavaş geliştiyse: Bir KBB hekimine başvurun ve işitme testi yaptırın. Tek taraflı işitme kayıplarının nedeni mutlaka araştırılmalıdır.

Tek kulakta işitme kaybı, sesin yönünü bulmayı ve gürültüde konuşmayı anlamayı zorlaştırabilir. Kalıcı tek taraflı kayıplarda hangi desteklerin uygun olabileceğini hekiminiz ve odyoloğunuz değerlendirir.

Ani işitme kaybı nedir?

Ani işitme kaybı, genellikle bir kulakta, kısa süre içinde (çoğu zaman birkaç saat ile üç gün arasında) gelişen işitme azalmasıdır. Kişi sabah uyandığında bir kulağının duymadığını fark edebilir. Kulakta dolgunluk, çınlama ve baş dönmesi eşlik edebilir.

Bu durumu kulak kiri tıkanıklığı sanıp evde damla veya başka yöntemlerle beklemeyin.

İşitme kaybı düzelir mi?

İletim tipi kayıp çoğu zaman tedaviyle düzelebilir, sensörinöral kayıp ise genellikle kalıcıdır; sonuç türüne ve nedenine bağlıdır:

• İletim tipi kayıplar (dış veya orta kulak kaynaklı): Kulak kiri, orta kulak sıvısı veya enfeksiyon gibi nedenlere bağlıysa çoğu zaman tedaviyle düzelebilir.
• Sensörinöral kayıplar (iç kulak veya işitme siniri kaynaklı): İç kulaktaki tüylü hücreler hasar gördüğünde kendini yenileyemez; bu nedenle bu tür kayıplar genellikle kalıcıdır. Ani işitme kaybında ise erken başvuru önemlidir.

Kalıcı işitme kayıplarında amaç, işitmeyi eski haline döndürmek değil, iletişimi desteklemektir. Bunun için işitme cihazı veya ileri kayıplarda implant seçenekleri hekim ve odyolog tarafından değerlendirilir.

İşitme kaybına ne iyi gelir?

İşitme kaybını iyileştirdiği kanıtlanmış bir vitamin, bitkisel ürün veya ev yöntemi yoktur. Bu tür ürünler için yapılan iddialara karşı dikkatli olun.

İşitmenizi korumak için yapabilecekleriniz:

• Yüksek sesli ortamlarda kulak koruyucu kullanın; kulaklıkla müzik dinlerken sesi düşük tutun.
• Kulağınıza pamuklu çubuk veya sivri cisim sokmayın.
• Diyabet ve yüksek tansiyon gibi hastalıklarınızın takibini aksatmayın.
• İşitmenizde değişiklik fark ettiğinizde ertelemeden test yaptırın.

İşitme kaybı varsa doğru yaklaşım, nedenin hekim tarafından araştırılması ve gerekli durumlarda işitme cihazı gibi seçeneklerin değerlendirilmesidir.

Kulak sinirleri güçlendirilebilir mi?

Hasar görmüş işitme sinirini veya iç kulak hücrelerini onaran ya da “güçlendiren” kanıtlanmış bir ilaç, vitamin veya ürün bulunmamaktadır. “Sinir güçlendirici” olarak satılan ürünlere karşı dikkatli olun. Bu konuyu sensörinöral işitme kaybı yazımızda ayrıntılı anlattık.

Tam işitme kaybı nedir?

Tam (total) işitme kaybı, kulağın sesleri neredeyse hiç algılayamadığı durumdur. Bu düzeydeki kayıplarda işitme cihazından yeterli fayda alınamayabilir; koklear implant gibi seçenekler hastanede KBB ve odyoloji ekibi tarafından değerlendirilir.

“Yüzde 30 işitme kaybı” ne demek?

Raporlarda veya günlük dilde geçen yüzdelik ifadeler çoğu zaman engel oranı hesabıyla ilgilidir. İşitme kaybının yüzdesi, desibel değeriyle birebir aynı şey değildir ve resmi yönteme göre yetkili sağlık kurulu tarafından hesaplanır. Engel oranının nasıl belirlendiğini işitme kaybı engel oranı sayfamızda anlattık.

Ne zaman işitme testi yaptırmalısınız?

• Yukarıdaki belirtilerden birkaçını yaşıyorsanız
• Çevreniz işitmenizle ilgili uyarıda bulunuyorsa
• Kulağınızda süren bir çınlama varsa
• Yüksek sesli bir ortamda çalışıyorsanız
• Bir kulağınız diğerinden az duyuyorsa

Kendinizi kabaca değerlendirmek için online işitme testimizi de kullanabilirsiniz; ancak online test bir ön değerlendirmedir ve işitme testinin yerine geçmez.

Sıkça sorulan sorular