İşitme Kaybı Sebepleri Nelerdir? İşitme Kaybına Neden Olabilecek Şeyler

İşitme kaybı nasıl oluşur?

Ses kulağımıza ulaştıktan sonra üç bölümden geçer:

1. 01Dış kulak sesi toplar ve kulak zarına iletir.
2. 02Orta kulak kulak zarındaki titreşimi kemikçikler aracılığıyla güçlendirerek iç kulağa iletir.
3. 03İç kulak titreşimi sinir sinyaline dönüştürür; işitme siniri de bu sinyali beyne taşır.

Bu yolun herhangi bir yerindeki sorun işitme kaybına yol açabilir. Sorunun nerede olduğu, işitme kaybının türünü belirler:

Sesin kulaktan beyne yolculuğunu duyma olayı nasıl gerçekleşir yazımızda ayrıntılı anlattık.

Yaşa bağlı işitme kaybı

Yaşa bağlı işitme kaybı (presbiakuzi), en sık görülen işitme kaybı türüdür. İç kulaktaki hassas tüylü hücreler yıllar içinde yıpranır. Kayıp genellikle iki kulakta benzer şekilde, yavaş ilerler ve tiz seslerden başlar. Bu nedenle kişi “sesi duyuyorum ama kelimeleri seçemiyorum” diye tarif eder.

Ayrıntıları presbiakuzi yazımızda anlattık.

Gürültüye bağlı işitme kaybı

Yüksek sese uzun süre veya tekrar tekrar maruz kalmak, iç kulaktaki tüylü hücrelere zarar verebilir. Bu hücreler kendini yenileyemediği için hasar kalıcı olabilir.

Risk oluşturan durumlar:

• Fabrika, atölye, inşaat gibi gürültülü iş ortamları
• Kulaklıkla uzun süre yüksek sesle müzik dinlemek
• Konserler ve yüksek sesli etkinlikler
• Silah sesi veya patlama gibi ani ve çok yüksek sesler

Gürültüye bağlı kayıp genellikle tiz seslerden başlar ve başlangıçta kulak çınlaması eşlik edebilir. Korunma en etkili yoldur: gürültülü ortamlarda kulak koruyucu kullanın, kulaklıkla dinlerken sesi düşük tutun ve kulaklarınıza dinlenme süresi verin.

Kulak kiri ve dış kulak sorunları

Kulak kanalında biriken ve sertleşen kir, sesin kulak zarına ulaşmasını engelleyerek geçici bir işitme azalmasına yol açabilir. Pamuklu çubuk kullanmak kiri daha içeri iterek bu durumu kolaylaştırabilir. Kir temizlendiğinde işitme genellikle düzelir.

Kulak kirini evde çıkarmaya çalışmayın; tıkanıklık varsa hekime başvurun.

Orta kulak enfeksiyonları ve sıvı

Orta kulakta iltihap veya sıvı birikmesi, sesin iletilmesini zorlaştırarak iletim tipi işitme kaybına yol açar. Özellikle çocuklarda sık görülür. Kulakta dolgunluk, ağrı ve ateş eşlik edebilir.

Orta kulak kaynaklı kayıplar çoğu zaman tedavi edilebilir; tedaviyi KBB hekimi planlar. Ancak sık tekrarlayan veya uzun süren durumlarda kalıcı hasar gelişebileceği için takip önemlidir.

Genetik ve doğuştan nedenler

Bazı işitme kayıpları doğumdan itibaren vardır veya genetik olarak sonradan ortaya çıkar. Doğuştan işitme kaybının sebepleri arasında genetik etkenler, gebelikte geçirilen bazı enfeksiyonlar, erken doğum ve doğum sırasındaki sorunlar bulunur.

Ayrıntıları doğuştan işitme kaybı yazımızda anlattık.

Kafa travması ve basınç değişimi

Kafaya alınan darbe, ani ve şiddetli basınç değişimi (örneğin dalış veya patlama) kulak zarına, orta kulak kemikçiklerine veya iç kulağa zarar verebilir. Kulak zarı delinmesi, kemikçik zincirinde hasar veya iç kulak etkilenmesi görülebilir.

Travma sonrası işitme azalması, kulaktan kan gelmesi veya baş dönmesi varsa beklemeden hekime başvurun.

İlaçlar (ototoksik etki)

Bazı ilaçlar iç kulağa zarar verebilir; buna ototoksik etki denir. Bu etki gösterebilen ilaç grupları arasında bazı antibiyotikler, bazı kemoterapi ilaçları ve bazı idrar söktürücüler bulunur.

Genel sağlık sorunları

Diyabet, yüksek tansiyon ve dolaşım sorunları gibi durumlar iç kulağın kanlanmasını etkileyebilir. Bu hastalıkların düzenli takibi genel sağlığınız kadar işitmeniz için de önemlidir.

Ani işitme kaybı neden olur?

Ani işitme kaybı, genellikle bir kulakta, kısa süre içinde gelişen işitme azalmasıdır. Viral enfeksiyonlar, dolaşım sorunları veya bağışıklık sistemiyle ilgili durumlar gibi farklı nedenleri olabilir; çoğu zaman belirgin bir neden bulunamaz.

Tek kulakta işitme kaybı neden olur?

Yalnızca bir kulakta işitme kaybının sebepleri şunlar olabilir:

• O kulakta kulak kiri tıkacı
• O kulakta orta kulak enfeksiyonu veya sıvı
• Ani işitme kaybı
• Travma veya basınç değişimi
• Nadir de olsa işitme sinirini etkileyen durumlar (örneğin işitme sinirinde yavaş büyüyen iyi huylu bir kitle)

Tek taraflı ve nedeni bilinmeyen her işitme kaybının sebebi KBB hekimi tarafından araştırılmalıdır.

İşitme kaybı geçici mi, kalıcı mı?

Geçici olabilecek nedenler: Kulak kiri tıkacı, orta kulak sıvısı, enfeksiyon, basınç değişimi.

Kalıcı olabilecek nedenler: Yaşa bağlı değişiklikler, gürültü hasarı, iç kulak veya işitme siniri kaynaklı kayıplar, bazı ileri travmalar.

İç kulaktaki tüylü hücreler kendini yenileyemediği için sensörinöral kayıplar genellikle kalıcıdır. Kalıcı kayıplarda amaç, iletişimi desteklemektir; bunun için işitme cihazı gibi seçenekler hekim ve odyolog tarafından değerlendirilir.

Hangi durumlarda hemen doktora gitmelisiniz?

Aşağıdaki durumlarda beklemeyin:

• Bir kulakta aniden başlayan işitme azalması
• Kulakta ani dolgunluk ve çınlama
• İşitme azalmasıyla birlikte baş dönmesi
• Kafa travması sonrası işitme azalması
• Kulaktan kan veya akıntı gelmesi
• Şiddetli kulak ağrısı

Yavaş gelişen işitme azalmasında da değerlendirmeyi ertelemeyin; KBB hekimine başvurun ve işitme testi yaptırın.

Sıkça sorulan sorular