Presbiakuzi Nedir? Yaşa Bağlı İşitme Kaybı: Belirtileri ve Çözüm Yolları

Presbiakuzi nedir?

Presbiakuzi, yaşa bağlı olarak gelişen sensörinöral (iç kulak kaynaklı) işitme kaybıdır ve en sık görülen işitme kaybı türüdür.

Başlıca özellikleri:

• Genellikle iki kulakta benzer şekilde görülür.
• Tiz seslerden başlar.
• Yıllar içinde yavaş ilerler.

Yavaş ilerlediği için kişi çoğu zaman değişikliğe alışır ve kaybı kendisi fark etmez; çevresi daha önce fark eder.

Yaşa bağlı işitme kaybı neden olur?

Presbiakuzi tek bir nedene bağlı değildir; yıllar içinde biriken etkilerin sonucudur:

• İç kulaktaki tüylü hücrelerin yıpranması: Sesleri sinir sinyaline çeviren bu hücreler zamanla işlevini kaybeder ve kendini yenileyemez.
• Gürültü geçmişi: Yıllar boyunca maruz kalınan gürültünün etkisi ileri yaşta belirginleşebilir.
• Genetik yatkınlık: Ailede yaşa bağlı işitme kaybı olanlarda daha erken başlayabilir.
• Genel sağlık durumu: Diyabet, yüksek tansiyon ve dolaşım sorunları iç kulağın kanlanmasını etkileyebilir.
• Sigara kullanımı.

Presbiakuzi belirtileri nelerdir?

• Konuşmaları sık sık tekrar ettirmek
• Kalabalık ve gürültülü ortamlarda konuşmaları takip edememek
• Televizyonun sesini yüksek açmak
• Telefonda zorlanmak
• Kadın ve çocuk seslerini anlamakta zorlanmak
• “s”, “ş”, “f” gibi sesleri ve kapı zili, kuş sesi gibi tiz sesleri kaçırmak
• Kulakta çınlama

Kişi kalın erkek seslerini daha rahat duyarken kadın ve çocuk seslerinde zorlanabilir; çünkü tiz sesler daha önce etkilenir. Bu yüzden “duyuyorum ama anlamıyorum” şikâyeti presbiakuzinin en tipik tarifidir.

Presbiakuzi kaç yaşında başlar?

İç kulaktaki değişiklikler daha erken başlayabilir; ancak presbiakuzi çoğu kişide 50'li ve 60'lı yaşlarda belirgin hale gelir. Başlangıç yaşı ve ilerleme hızı kişiden kişiye değişir.

Şunlar başlangıcı öne çekebilir:

• Uzun yıllar gürültüye maruz kalmak
• Ailede yaşa bağlı işitme kaybı olması
• Diyabet veya yüksek tansiyon
• Sigara kullanımı

Presbiakuzi ilerler mi?

Presbiakuzi genellikle yavaş ilerleyen bir işitme kaybıdır. İlerleme hızı kişiden kişiye değişir ve şunlardan etkilenebilir:

• Gürültüye maruz kalmanın devam edip etmemesi
• Genel sağlık durumu ve kronik hastalıkların takibi
• Genetik yapı

Düzenli işitme testi, değişiklikleri takip etmeye ve gerekirse cihaz ayarlarını güncellemeye yardımcı olur.

Presbiakuzi ile ani işitme kaybı arasındaki fark nedir?

Bu iki durum farklıdır ve ayırt edilmesi önemlidir:

Presbiakuzi bir süreçtir; ani işitme kaybı ise acil bir durumdur.

Yaşa bağlı işitme kaybının tedavisi var mı?

Presbiakuzi iç kulaktaki hücrelerin yıpranmasına bağlı olduğu için, bu hücreleri eski haline getiren bir ilaç veya ameliyat bulunmamaktadır. Kayıp kalıcıdır.

Ancak bu “yapılacak bir şey yok” anlamına gelmez. Amaç, var olan işitmeyi en iyi şekilde kullanmak ve iletişimi desteklemektir. Bunun için en sık kullanılan seçenek işitme cihazıdır. İşitme cihazı, kişinin işitme testine göre özellikle zor duyduğu tiz sesleri daha fazla güçlendirecek şekilde ayarlanır.

İşitme cihazı ne zaman gerekir?

İşitme cihazı kararı yalnızca test sonucundaki bir sayıya göre verilmez. Şu durumlarda değerlendirme yaptırmanız önerilir:

• Konuşmaları anlamakta zorlanıyorsanız
• Kalabalık ortamlarda iletişimden kaçınmaya başladıysanız
• Çevreniz işitmenizle ilgili uyarıda bulunuyorsa
• İşitme testinde cihaz gerektirebilecek düzeyde kayıp saptandıysa

Alışma süreci kişiden kişiye değişir; beynin yeniden duymaya alışması zaman alabilir. Yaşlılarda cihaz seçimi ve kullanım kolaylığı konularını yaşlılar için işitme cihazı sayfamızda anlattık.

İşitme kaybı ile bilişsel sağlık arasında ilişki var mı?

İşitme kaybı yalnızca kulakla ilgili değildir; iletişimi, sosyal hayatı ve günlük yaşamı etkiler. Bazı büyük çalışmalar, orta yaşta tedavi edilmeyen işitme kaybını bilişsel gerilemeyle ilişkili risk etkenlerinden biri olarak tanımlamaktadır. İşitme cihazı kullanımının bu riski ne ölçüde etkilediği ise hâlâ araştırılmaktadır.

Bu nedenle işitmenizdeki değişiklikleri ertelemeden değerlendirmek, genel sağlığınız için de iyi bir adımdır.

Sıkça sorulan sorular