Tıkalı Kulak Nasıl Açılır? Nedenleri ve Ne Yapmalı?

Tıkalı kulak neden olur?

Kulakta pamuk varmış gibi bir his, seslerin uzaktan gelmesi ya da kendi sesinizin kulağınızda yankılanması farklı nedenlerden kaynaklanabilir. En sık nedenler şunlardır:

• Basınç değişimi: Uçağın iniş ve kalkışında, yüksek bir yere hızla çıkarken veya dalışta dış ortamla orta kulak arasında basınç farkı oluşur. Orta kulağı boğaza bağlayan östaki borusu bu farkı dengeleyemezse kulak tıkanmış gibi hissedilir.
• Kulağa su kaçması: Duş veya yüzme sonrası kulak kanalında kalan su tıkanıklık hissi yaratabilir.
• Soğuk algınlığı ve sinüzit: Burun ve boğazdaki şişlik östaki borusunun çalışmasını zorlaştırır. Bu durumda sorun kulak kanalında değil, kulağın içindeki basınç dengesindedir.
• Kulak kiri birikmesi: Kulak kanalı normalde kendini temizler; ancak bazı kişilerde kir birikip tıkaç oluşturabilir. Pamuklu çubuk kullanmak kiri daha içeri iterek bu durumu kolaylaştırabilir.
• Orta kulakta sıvı: Özellikle çocuklarda sık görülür; tıkanıklık hissine ve işitmede azalmaya yol açabilir.
• Östaki borusunun uzun süreli çalışmaması: Alerjisi olanlarda ve sigara içenlerde daha sık görülebilir.

Evde tıkalı kulak için neler yapabilirsiniz?

Nedenini bilmiyorsanız kulağa herhangi bir şey uygulamadan önce hekime danışmak en güvenli yoldur. Aşağıdaki basit önlemler, nedene göre rahatlama sağlayabilir:

Basınç değişimine bağlı tıkanıklıkta:

• Yutkunmak ve esnemek östaki borusunun açılmasına yardımcı olur.
• Uçakta, özellikle iniş sırasında su yudumlamak veya sakız çiğnemek yutkunmayı kolaylaştırır.
• Bebeklerde iniş ve kalkış sırasında emzirmek veya biberon vermek benzer şekilde yardımcı olabilir.

Kulağa su kaçtığında:

• Başınızı su kaçan kulak aşağıda kalacak şekilde yana eğip bir süre beklemek, suyun kendiliğinden akmasını sağlayabilir.
• Kulağın dışını temiz bir havluyla kurulayın; kulak kanalının içine havlu ucu veya pamuklu çubuk sokmayın.

Ayrıntılar kulağa su kaçması yazımızda.

Soğuk algınlığı sırasında:

• Bu durumda tıkanıklık genellikle soğuk algınlığı geçtikçe kendiliğinden düzelir.
• Burun açıcı sprey, damla veya ilaç kullanmak istiyorsanız eczacınıza veya hekiminize danışın; bazı ürünlerin uzun süre kullanılması önerilmez.

Kulak kiri tıkacında:

• Kulak kirini evde çıkarmaya çalışmayın; kulağı kendi başınıza su ile yıkamayın.
• Kir yumuşatıcı damla kullanmayı düşünüyorsanız ürünün prospektüsüne uyun ve kulakta ağrı, akıntı veya zar deliği şüphesi varsa önce hekime başvurun. Ayrıntılar için gliserin kulak damlası yazımıza bakabilirsiniz.

Kulağınıza yapmamanız gerekenler

• Pamuklu çubuk: Kiri daha içeri iter, kulak kanalını tahriş edebilir ve kulak zarına zarar verebilir.
• Kulak mumu (kulak konisi): Etkisi bilimsel olarak gösterilmemiştir; yanık ve yaralanma riski taşır.
• Sivri cisimler: Tırnak, toka, kibrit gibi cisimlerle kulak kaşımak veya temizlemek kulak zarını yaralayabilir.
• Kulağı zorla üflemek: Burnu kapatıp sert üflemek kulağa zarar verebilir.

Ne zaman doktora gitmelisiniz?

Aşağıdaki durumlarda bir KBB hekimine başvurun:

• Tıkanıklık bir haftadan uzun sürüyorsa
• Kulakta ağrı varsa veya ağrı artıyorsa
• Kulaktan akıntı veya kan geliyorsa
• Kulakta çınlama veya uğultu eşlik ediyorsa
• Baş dönmesi veya denge sorunu varsa
• Çocuğunuzun kulağı tıkalıysa ve konuşulanları anlamakta zorlanıyorsa
• Evde aldığınız önlemlere rağmen geçmiyorsa

Doktor tıkalı kulağı nasıl açar?

Hekim önce kulağınızı muayene ederek tıkanıklığın nedenini belirler ve tedaviyi buna göre planlar. Nedene göre:

• Kulak kiri tıkacı muayene altında temizlenebilir. Kulak kiri temizliği merkezimizde yapılmaz; KBB hekimine başvurun.
• Enfeksiyon varsa uygun tedavi uygulanır.
• Orta kulakta sıvı varsa takip veya tedavi planlanır; bazı durumlarda, özellikle çocuklarda, ek işlemler gerekebilir.
• Östaki borusu sorunları için hekim ayrıca değerlendirme yapar.

Hangi yöntemin uygun olduğuna muayene sonrası hekim karar verir.

Tıkalı kulak işitmeyi etkiler mi?

Evet. Kulak kiri tıkacı, orta kulak sıvısı veya enfeksiyon sesin iletilmesini zorlaştırarak geçici bir işitme azalmasına yol açabilir. Neden ortadan kalktığında işitme çoğu zaman eski haline döner.

Tıkanıklık geçtiği halde işitmeniz hâlâ az geliyorsa bir işitme testi yaptırmanız faydalı olur. İşitme testi, azalmanın kulağın hangi bölümünden kaynaklandığını anlamaya yardımcı olur.

Sıkça sorulan sorular