Blog · Kulak sağlığı5 dk okuma

Hangi Hastalıklar Kulak Çınlaması Yapar?

Hangi hastalıklar kulak çınlaması yapar? En sık neden işitme kaybıdır; yaşa veya gürültüye bağlı işitme kaybı olan pek çok kişide çınlama görülür. Kulak kiri, orta kulak sorunları, Meniere hastalığı, ani işitme kaybı ve bazı ilaçlar da çınlama yapabilir. Kalp atışıyla aynı ritimde duyulan çınlama damarlarla ilgili olabilir. Çınlamanın nedeni muayene ve işitme testiyle araştırılır.

Yazan: Nuray Kayan, Odyometrist
Kulak çınlamasının olası nedenlerini anlatan bilgilendirme görseli

Kulak çınlaması bir hastalık mı, belirti mi?

Kulak çınlaması (tinnitus) bir hastalık değil, belirtidir. Dışarıda bir ses kaynağı olmadan kulakta çınlama, uğultu, vızıltı veya ıslık gibi bir ses duyulmasıdır. Bu belirtinin arkasında farklı durumlar olabilir. Bazen hiçbir neden bulunamaz.

Çınlamanın genel anlatımını, ne zaman önemli olduğunu ve seçenekleri kulak çınlaması rehberimizde anlattık. Çınlamaya eşlik edebilen durumlar aşağıda tek tek yer alıyor.

Kulakla ilgili nedenler

İşitme kaybı: Kulak çınlamasının en sık nedenidir. İç kulaktaki tüylü hücreler zarar gördüğünde beyin, eksik kalan sesleri "doldurmaya" çalışır; bu da çınlama olarak algılanabilir. Yaşa bağlı ve gürültüye bağlı işitme kaybında çınlama sık görülür.

Yüksek sese maruz kalma: Konser, düğün veya gürültülü iş ortamından sonra başlayan çınlama çoğu zaman geçicidir. Tekrarlayan maruziyet ise kalıcı çınlamaya yol açabilir. Bazı kişilerde çınlamaya, günlük seslerin rahatsız edici derecede yüksek gelmesi de eşlik eder; bu duruma hiperakuzi denir.

Kulak kiri: Kulak yolunu tıkayan kir, çınlama veya uğultu yapabilir. Kir temizlendiğinde çınlama çoğu zaman azalır.

Orta kulak sorunları: Orta kulakta sıvı, östaki borusu tıkanıklığı, kulak zarı delinmesi ve otoskleroz çınlamaya yol açabilir.

Meniere hastalığı: Baş dönmesi atakları, dalgalanan işitme kaybı ve kulakta dolgunlukla birlikte, genellikle kalın tonda uğultu şeklinde çınlama görülür.

Ani işitme kaybı: Bir kulakta aniden azalan işitmeye çoğu zaman çınlama eşlik eder. Bu acil bir durumdur; aynı gün KBB uzmanına başvurulmalıdır.

İşitme sinirini etkileyen durumlar: Nadir de olsa, işitme sinirinde yavaş büyüyen iyi huylu bir kitle (akustik nörinom) tek kulakta çınlama ve işitme azalmasıyla kendini gösterebilir.

Damarlarla ve dolaşımla ilgili nedenler

Kalp atışıyla aynı ritimde çınlama (pulsatif tinnitus): Kişi kulağında nabız gibi atan bir ses duyar. Bu tür çınlama damarlardaki kan akışıyla ilgili olabilir. Nedenleri arasında yüksek tansiyon, kansızlık, damarlarda daralma veya damar yapısındaki farklılıklar bulunur. Pulsatif tinnitus hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Yüksek tansiyon: Tansiyon yüksekliği bazı kişilerde çınlamayı artırabilir veya pulsatif tinnitusa yol açabilir. Tansiyonun düzenli takibi önemlidir.

Boyun, çene ve kaslarla ilgili nedenler

Boyun fıtığı ve boyun düzleşmesi: Bazı kişilerde boyun hareketleriyle değişen, şiddeti artıp azalan bir çınlama görülür. Buna somatik tinnitus denir. Boyun bölgesindeki kas ve sinir yapıları ile işitme yolları arasında bağlantılar olduğu bilinmektedir. Ancak boyun fıtığının veya boyun düzleşmesinin çınlamanın doğrudan nedeni olup olmadığı her kişide açık değildir. Çınlamanız boyun hareketleriyle belirgin şekilde değişiyorsa bunu hekiminize söyleyin.

Çene eklemi sorunları: Çene ekleminin (kulağın hemen önünde) sorunları, çene sıkma ve diş gıcırdatma bazı kişilerde çınlamayı tetikleyebilir. Çiğnerken ağrı veya çenede tık sesi eşlik edebilir.

Genel sağlıkla ilgili durumlar

Kansızlık (demir eksikliği anemisi): Kansızlık bazı kişilerde kalp atışıyla uyumlu çınlamaya yol açabilir.

B12 vitamini eksikliği: Bazı çalışmalarda B12 eksikliği ile çınlama arasında ilişki bildirilmiştir; ancak bu ilişki kesin olarak gösterilmemiştir. Eksiklik olup olmadığı kan tahliliyle anlaşılır; takviye kararını hekim verir.

Kolesterol: Kolesterol yüksekliğinin çınlamayla ilişkisi araştırılmaktadır; kesin bir neden-sonuç ilişkisi gösterilmemiştir. Damar sağlığı açısından kolesterol takibi her zaman önemlidir.

Tiroid hastalıkları ve diyabet: Bazı kişilerde çınlamayla birlikte görülebilir.

Bazı ilaçlar: Belirli antibiyotikler, bazı kemoterapi ilaçları, bazı idrar söktürücüler ve yüksek dozda bazı ağrı kesiciler çınlamaya yol açabilir. İlaçlarınızı hekiminize danışmadan bırakmayın.

Stres ve kaygı çınlama yapar mı?

Stres ve kaygı tek başına çınlamanın nedeni olarak kabul edilmez; ancak var olan çınlamayı daha belirgin ve rahatsız edici hale getirebilir. Çınlamaya odaklanmak ve endişelenmek de algıyı artırır. Bu yüzden çınlamanın yönetiminde stresle başa çıkma yöntemleri ve uyku düzeni önemlidir.

Kulak çınlaması vertigo yapar mı?

Çınlama tek başına baş dönmesi yapmaz. Ancak Meniere hastalığı veya ani işitme kaybı gibi iç kulağı etkileyen bazı durumlar hem çınlama hem baş dönmesi yapabilir. Çınlamayla birlikte baş dönmesi yaşıyorsanız KBB değerlendirmesi önerilir.

Çınlamanın nedeni nasıl araştırılır?

  1. 01KBB muayenesi: Kulak yolu ve kulak zarı incelenir.
  2. 02İşitme testi: Çınlamanın en sık nedeni olan işitme kaybı araştırılır.
  3. 03Timpanometri: Orta kulak hakkında bilgi verir.
  4. 04Gerekirse ek tetkikler: Hekim; kan tahlilleri, tansiyon ölçümü veya görüntüleme isteyebilir. Özellikle tek kulakta süren çınlamada görüntüleme gerekebilir.

Tek kulakta çınlama ile iki kulakta çınlama arasındaki fark

İki kulakta benzer şekilde süren çınlama, çoğu zaman yaşa veya gürültüye bağlı işitme kaybıyla birlikte görülür.

Tek kulakta süren çınlama ise o kulağa özgü bir nedene işaret edebilir: kulak kiri, orta kulak sorunu, o kulakta işitme kaybı veya daha nadir durumlar. Bu yüzden tek taraflı ve geçmeyen çınlamada hekim, nedeni araştırmak için ek tetkik isteyebilir. Bu, rutin bir değerlendirmenin parçasıdır; bir teşhis anlamına gelmez.

Çınlama günlüğü tutmak neden faydalı?

Çınlamanın nedenini anlamak için hekime giderken şu bilgileri not etmek değerlendirmeyi kolaylaştırır:

  • Çınlama ne zaman başladı?
  • Tek kulakta mı, iki kulakta mı?
  • Sürekli mi, aralıklı mı?
  • Nasıl bir ses: çınlama, uğultu, vızıltı, nabız gibi atan ses?
  • Boyun veya çene hareketleriyle değişiyor mu?
  • İşitme azalması, baş dönmesi veya kulakta dolgunluk eşlik ediyor mu?
  • Kullandığınız ilaçlar neler?

Neva İşitme, Sancaktepe ve Çekmeköy'de 2009'dan beri hizmet veren SGK anlaşmalı işitme cihazı merkezidir.

Çınlamanın en sık nedeni işitme kaybı olduğu için işitme testi yaptırmanız faydalı olabilir.

Sancaktepe ve Çekmeköy şubelerimizde işitme testi yapıyoruz; işitme testi için ücret alınmaz.

Sıkça sorulan sorular

Boyun fıtığı kulak çınlaması yapar mı?

Bazı kişilerde boyun hareketleriyle değişen çınlama (somatik tinnitus) görülebilir. Ancak boyun fıtığının çınlamanın doğrudan nedeni olup olmadığı her kişide açık değildir; değerlendirme hekim tarafından yapılır.

Tansiyon kulak çınlaması yapar mı?

Yüksek tansiyon bazı kişilerde çınlamayı artırabilir veya kalp atışıyla uyumlu çınlamaya yol açabilir. Tansiyonunuzu düzenli ölçtürün.

Vitamin eksikliği kulak çınlaması yapar mı?

B12 eksikliği ve kansızlıkla ilişki bildirilmiştir; ancak kesin bir neden-sonuç ilişkisi gösterilmemiştir. Eksiklik kan tahliliyle anlaşılır; takviye kararını hekim verir.

Kolesterol kulak çınlaması yapar mı?

İlişkisi araştırılmaktadır, ancak kesin olarak gösterilmemiştir.

Kulak çınlaması hangi hastalığın belirtisi?

En sık işitme kaybının belirtisidir. Kulak kiri, orta kulak sorunları, Meniere, ani işitme kaybı ve damar sorunları gibi pek çok durumda da görülebilir.

KBB uyarı notu: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için KBB uzmanına başvurun.
Kaynaklar
  • American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery Foundation, Clinical Practice Guideline: Tinnitus, 2014
  • NIDCD (ABD Ulusal Sağırlık ve Diğer İletişim Bozuklukları Enstitüsü), Tinnitus bilgilendirme sayfası
  • NHS, Tinnitus hasta bilgilendirme sayfası