Pediatrik işitme cihazı nedir?
“Pediatrik” kelimesi “çocuk sağlığıyla ilgili” anlamına gelir. Pediatrik işitme cihazları, yetişkin cihazlarıyla aynı temel prensiple çalışır; ancak bebek ve çocukların ihtiyaçlarına göre bazı farklılıklar taşır.
Çocuklarda işitme cihazının amacı yalnızca sesleri duyurmak değildir. Bebek ve küçük çocuklar konuşmayı duyarak öğrenir. Bu nedenle cihazın amacı, çocuğun konuşma seslerine erişmesini ve dil gelişiminin desteklenmesini sağlamaktır.
Çocuklar için cihazlarda hangi özellikler önemlidir?
Çocuklarda kullanılan cihazlarda genellikle şu özelliklere dikkat edilir:
- Dayanıklı gövde: Düşmelere ve darbelere karşı dayanıklı yapı.
- Nem ve tere karşı koruma: Aktif çocukların günlük yaşamına uygunluk.
- Kilitli pil kapağı: Küçük çocukların pili çıkarıp yutmasını önlemek için.
- Kolay takip edilebilen göstergeler: Bazı modellerde cihazın çalışıp çalışmadığını ailenin görebileceği ışıklı göstergeler.
- Sık ayar imkânı: Çocuk büyüdükçe ve işitme yeniden ölçüldükçe cihaz ayarı güncellenir.
- Okul ortamına uyum: Okul çağında öğretmenin sesini daha net iletmeye yardımcı olan uzaktan mikrofon sistemleriyle uyumluluk.
Bebek ve küçük çocuklarda çoğunlukla kulak arkası cihazlar kullanılır. Çünkü çocuğun kulak kanalı hızla büyür; kulak arkası cihazlarda yalnızca kulak kalıbının değiştirilmesi yeterli olur, cihazın kendisi değişmez. Kulak içi cihazlar çocuklarda genellikle tercih edilmez.
Bebeklerde işitme cihazı ne zaman gerekir?
Bebeklerde işitme cihazı, kalıcı işitme kaybı tanısı konduğunda ve hekim ile odyolog tarafından uygun görüldüğünde önerilir.
Süreç genellikle şöyle ilerler:
- 01Yenidoğan işitme taraması: Doğum yapılan hastanede, genellikle bebek taburcu edilmeden önce yapılır.
- 02Tekrar tarama ve ileri tetkikler: Taramadan geçemeyen bebeklerde yapılır.
- 03Tanı: Kalıcı işitme kaybı olup olmadığı ve derecesi belirlenir.
- 04Müdahale: Gerekli görülürse işitme cihazı uygulanır; ileri kayıplarda başka seçenekler de değerlendirilir.
Uluslararası öneriler bu süreç için 1-3-6 kuralını hedef olarak gösterir:
Bunun nedeni, ilk ayların ve yılların dil gelişimi için önemli olmasıdır. Erken fark edilen ve desteklenen işitme kaybında çocuğun konuşma seslerine erken erişmesi hedeflenir.
Her işitme kaybı cihaz gerektirmez. Örneğin orta kulakta sıvıya bağlı geçici kayıplar tedaviyle düzelebilir. Cihaz kararı, odyolojik testler ve hekim değerlendirmesiyle verilir.
3 aylık bebeğe işitme cihazı takılır mı?
Evet, kalıcı işitme kaybı tanısı konmuşsa ve hekim ile odyolog uygun görmüşse, birkaç aylık bebeklerde de işitme cihazı kullanılabilir. 1-3-6 kuralına göre müdahalenin ilk 6 ay içinde başlaması hedeflenir.
Bu yaştaki bebeklerde cihaz ayarı, bebeğin konuşarak yanıt verememesi nedeniyle özel testlere ve ölçümlere dayanır. Bebek büyüdükçe ve yeni testler yapıldıkça ayarlar güncellenir.
Bebekler işitme cihazına nasıl alışır?
Bebeklerde alışma süreci yetişkinlerden farklıdır. Bebek sesleri yeniden öğrenmez; çoğu zaman ilk kez öğrenir. Bu nedenle alışma süreci aslında işitsel gelişim sürecinin bir parçasıdır.
- İlk günlerde bazı bebekler cihaza sakin tepki verirken, bazıları huzursuz olabilir; bu genellikle geçicidir.
- Uzmanlar genellikle cihazın bebeğin uyanık olduğu saatlerin büyük bölümünde takılmasını önerir.
- Cihazın düzenli kullanımı ve kontrol randevuları önemlidir.
- Bebeğin cihazı hemen ardından konuşmaya başlaması beklenmez; dil gelişimi zaman alan bir süreçtir.
Aileler nelere dikkat etmeli?
- Cihazın her gün düzenli takıldığından emin olun.
- Cihazın çalıştığını ve pilin dolu olduğunu her gün kontrol edin.
- Kulak kalıbını temiz tutun.
- Bebek büyüdükçe kalıbın değiştirilmesi gerekir. Uyumsuz kalıp ses kaçırabilir (ötme yapabilir) ve rahatsızlık verebilir.
- Cihazı nemden koruyun ve pilleri çocukların ulaşamayacağı yerde saklayın.
- Bebeğinizle konuşun, şarkı söyleyin, kitap okuyun. Cihaz takılıyken sesli etkileşim dil gelişimini destekler.
- Kontrol randevularını aksatmayın.
Çocuğunuzun davranışında ani bir değişiklik fark ederseniz (seslere tepki vermemeye başlaması gibi) odyoloğunuza veya hekiminize başvurun.
Çocuklar için işitme cihazında SGK desteği var mı?
Evet. SGK, rapor ve reçeteyle alınan işitme cihazları için çocuklarda da katkı öder. Çocuklar için katkı tutarları yaş gruplarına göre yetişkinlerden farklıdır. Güncel tutarları SGK işitme cihazı hakkı sayfamızda, rapor sürecini işitme cihazı raporu sayfamızda bulabilirsiniz.
Neva İşitme, Sancaktepe ve Çekmeköy'de 2009'dan beri hizmet veren SGK anlaşmalı işitme cihazı merkezidir.
Çocuklarda işitmeÇocuğunuzun işitmesiyle ilgili sorularınız mı var?Bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Pediatrik işitme cihazı ne demek?
Bebek ve çocukların işitme kaybına uygun olarak seçilen, çocuk kullanımına göre dayanıklılık ve güvenlik özellikleri taşıyan işitme cihazlarıdır.
Bebeklerde işitme cihazı kaç aylıkken takılır?
Kalıcı işitme kaybı tanısı konduktan sonra, hekim ve odyolog uygun görürse takılabilir. Uluslararası öneriler müdahalenin ilk 6 ay içinde başlamasını hedefler.
Çocuklarda hangi tip işitme cihazı kullanılır?
Bebek ve küçük çocuklarda çoğunlukla kulak arkası cihazlar kullanılır; çocuk büyüdükçe yalnızca kulak kalıbı değiştirilir.
Kulak kalıbı ne sıklıkla değişir?
Bebek ve küçük çocuklarda kulak hızla büyüdüğü için kalıbın sık değiştirilmesi gerekebilir. Ne zaman değiştirileceğini kontrol randevularında odyoloğunuz söyler.
İşitme cihazı takan bebek konuşmayı öğrenir mi?
Cihaz, bebeğin konuşma seslerine erişmesine yardımcı olur. Dil gelişimi; işitme kaybının derecesine, cihazın düzenli kullanımına, ailenin desteğine ve gerekirse dil ve konuşma terapisine bağlı olarak zaman içinde gelişir.
- Joint Committee on Infant Hearing (JCIH), Year 2019 Position Statement
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Ulusal Yenidoğan İşitme Taraması Programı
- Sosyal Güvenlik Kurumu, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT), 2026



