Bilateral İşitme Kaybı Nedir? Ne Demek, Nasıl Tedavi Edilir?

Bilateral ne demek?

“Bilateral” kelimesi tıpta iki taraflı anlamına gelir. İşitme testinizin raporunda bu kelimeyi gördüyseniz, işitme kaybının her iki kulakta da bulunduğu anlamına gelir.

Raporlarda genellikle şu şekillerde yazılır:

• Bilateral hafif işitme kaybı: Her iki kulakta hafif derecede kayıp.
• Bilateral orta derecede sensörinöral işitme kaybı: Her iki kulakta, iç kulak veya işitme siniri kaynaklı, orta derecede kayıp.
• Bilateral normal işitme: Her iki kulakta işitme normal sınırlarda.

Yani “bilateral” kelimesi yalnızca kaybın yerini (iki kulak) söyler. Kaybın ne kadar olduğunu derece, nereden kaynaklandığını ise tür belirtir.

Bilateral ve unilateral işitme kaybı arasındaki fark nedir?

Bilateral işitme kaybı neden olur?

• Yaşa bağlı işitme kaybı (presbiakuzi): En sık nedendir. Genellikle iki kulakta benzer şekilde, yavaş ilerler. Bu durumda cihaz seçimini yaşlılar için işitme cihazı rehberimizde anlattık.
• Gürültü: Yıllarca yüksek sese maruz kalmak iki kulağı birden etkileyebilir.
• Genetik nedenler: Ailede işitme kaybı öyküsü olanlarda görülebilir.
• Bazı ilaçlar: Belirli ilaçlar iki kulağı birden etkileyebilir. İlaçlarınızı hekiminize danışmadan bırakmayın.
• Doğuştan nedenler: Doğuştan işitme kayıpları çoğu zaman iki kulakta görülür.
• Genel sağlık sorunları: Diyabet ve yüksek tansiyon gibi durumlar iç kulağın kanlanmasını etkileyebilir.
• İki kulakta orta kulak sorunları: Özellikle çocuklarda orta kulakta sıvı iki kulakta birden olabilir.

Bilateral kayıplar çoğu zaman yavaş gelişir. İki kulakta aniden başlayan işitme kaybı ise nadirdir ve beklemeden değerlendirilmelidir.

Bilateral işitme kaybı belirtileri nelerdir?

• Konuşmaları sık sık tekrar ettirmek
• Kalabalık ve gürültülü ortamlarda konuşmaları takip edememek
• Televizyonun sesini yüksek açmak
• Tiz sesleri ve kadın, çocuk seslerini anlamakta zorlanmak
• Telefonda konuşurken zorlanmak
• Kulakta çınlama

En tipik şikâyet şudur: “Sesleri duyuyorum ama ne dendiğini anlamıyorum.”

“Bilateral orta derecede işitme kaybı” ne anlama gelir?

Bu ifade raporlarda sık görülür. Parçalarına ayıralım:

• Bilateral: Her iki kulakta

Bu düzeyde kişi genellikle normal konuşmaları zorlanarak duyar, gürültülü ortamlarda belirgin zorluk yaşar ve telefonda konuşurken zorlanabilir. Kaybın türü (iletim, sensörinöral veya mikst) de raporda belirtilir; tedavi seçenekleri buna göre değişir.

Derecelerin ne anlama geldiğini işitme kaybı dereceleri yazımızda ayrıntılı anlattık.

Bilateral işitme kaybı ilerler mi?

Yaşa ve gürültüye bağlı bilateral kayıp zamanla ilerleyebilir; bazı kayıplar ise uzun süre aynı düzeyde kalır:

• Yaşa bağlı işitme kaybı genellikle yıllar içinde yavaş ilerler.
• Gürültüye bağlı kayıp, gürültüye maruz kalmaya devam edilirse ilerleyebilir; korunma önemlidir.
• Bazı kayıplar uzun süre aynı düzeyde kalabilir.

Düzenli işitme testi, değişiklikleri takip etmeye yardımcı olur.

Bilateral işitme kaybının tedavisi var mı?

Tedavi, kaybın türüne bağlıdır ve KBB hekimi tarafından planlanır:

• İletim tipi kayıplar (kulak kiri, orta kulak sıvısı, enfeksiyon gibi nedenler): Çoğu zaman tedavi edilebilir.
• Sensörinöral kayıplar (iç kulak veya işitme siniri kaynaklı): İç kulaktaki tüylü hücreler kendini yenileyemediği için genellikle kalıcıdır. Bu durumda amaç, işitmeyi eski haline döndürmek değil, iletişimi desteklemektir.

Kalıcı kayıplarda işitme cihazı sık kullanılan seçeneklerden biridir. Çok ileri düzeydeki kayıplarda koklear implant gibi seçenekler hastanede KBB ve odyoloji ekibi tarafından değerlendirilir.

İki kulak için cihaz ne zaman gerekir?

İki kulakta işitme kaybı varsa çoğu durumda iki kulak için işitme cihazı önerilir. İki kulağın birlikte desteklenmesi:

• sesin hangi yönden geldiğini anlamaya,
• gürültülü ortamlarda konuşmayı ayırt etmeye,
• ve dengeli bir işitme algısına

yardımcı olabilir.

Ancak her durumda iki cihaz gerekmeyebilir. Örneğin bir kulaktaki kayıp çok hafif, diğerindeki ileri düzeydeyse karar kişiye özel verilir. Bu kararı test sonuçlarınıza göre hekiminiz ve odyoloğunuz birlikte verir.

SGK, raporda belirtilmişse işitme cihazı katkısını her kulak için ayrı ayrı öder. Ayrıntılar için SGK işitme cihazı hakkı sayfamıza bakabilirsiniz.

Bilateral işitme kaybı engel sayılır mı?

Engellilik değerlendirmesinde “bilateral” kelimesi tek başına belirleyici değildir. Engel oranı, iki kulağın işitme seviyesi birlikte değerlendirilerek resmi yönetmelikteki yönteme göre hesaplanır. Bu hesapta iki kulağın basit ortalaması alınmaz; daha iyi duyan kulak hesaplamada daha fazla ağırlık taşır. Oranı yetkili sağlık kurulu belirler.

Engel oranının nasıl belirlendiğini işitme kaybı engel oranı sayfamızda ayrıntılı anlattık.

Sıkça sorulan sorular