Konuşma odyometrisi nedir?
Günlük hayatta tek tek sesleri değil, kelimeleri ve cümleleri duyarız. Konuşma odyometrisi bu yüzden önemlidir: işitme kaybının konuşmayı anlamaya nasıl yansıdığını gösterir.
Test genellikle saf ses odyometrisiyle birlikte yapılır ve şu durumlarda özellikle önem kazanır:
- “Duyuyorum ama anlamıyorum” şikâyeti
- İşitme cihazı değerlendirmesi
- Saf ses sonuçlarının kişinin şikâyetleriyle uyuşmaması
Konuşma odyometrisi nasıl yapılır?
- 01Ses yalıtımlı bir kabinde kulaklık takılır.
- 02Odyolog, belirli ses seviyelerinde kelimeler dinletir.
- 03Duyduğunuz kelimeyi tekrar etmeniz istenir.
- 04Doğru tekrarlanan kelimeler kaydedilir ve sonuçlar hesaplanır.
Test ağrısızdır ve genellikle kısa sürer.
Konuşmayı alma eşiği (SRT) nedir?
Konuşmayı alma eşiği (İngilizce Speech Reception Threshold, kısaca SRT; Türkçe raporlarda bazen KAE), kelimeleri doğru tekrar edebildiğiniz en kısık ses seviyesidir.
Test için genellikle iki heceli, tanıdık kelimeler kullanılır. Ses kademeli olarak kısılır ve kelimelerin yarısını doğru tekrar edebildiğiniz seviye belirlenir.
SRT değeri genellikle saf ses ortalamasıyla uyumludur. İki değer arasında büyük fark varsa odyolog testleri yeniden değerlendirebilir. Bu yüzden SRT, test sonuçlarının güvenilirliğini kontrol etmeye de yardımcı olur.
Konuşmayı ayırt etme skoru (SDS) nedir?
Konuşmayı ayırt etme skoru (İngilizce Speech Discrimination Score, kısaca SDS; Türkçe raporlarda bazen KAS), rahatça duyabileceğiniz bir ses seviyesinde dinletilen kelimelerin yüzde kaçını doğru anladığınızı gösterir.
Test için genellikle tek heceli kelimeler kullanılır. Örneğin 25 kelimenin 22'sini doğru tekrar ederseniz skorunuz %88 olur.
Kaynaklara göre değişmekle birlikte genel bir yorum şöyle yapılabilir:
| Skor | Genel yorum |
|---|---|
| %90 ve üzeri | Konuşmayı ayırt etme iyi |
| %75–89 | Hafif düzeyde zorluk |
| %60–74 | Orta düzeyde zorluk |
| %60'ın altında | Belirgin zorluk |
Bu aralıklar yalnızca genel bir fikir verir. Sonucunuzun ne anlama geldiğini, diğer test sonuçlarıyla birlikte hekiminiz veya odyoloğunuz değerlendirir.
SRT ve SDS arasındaki fark nedir?
| Özellik | Konuşmayı alma eşiği (SRT) | Konuşmayı ayırt etme skoru (SDS) |
|---|---|---|
| Neyi ölçer? | Konuşmayı duyabildiğiniz en kısık seviyeyi | Duyduğunuz kelimeleri ne kadar doğru anladığınızı |
| Birimi | Desibel (dB) | Yüzde (%) |
| Kısaca | “Ne kadar kısık duyabiliyorum?” | “Duyduğumu ne kadar anlıyorum?” |
Bir kişi sesi duyabildiği halde kelimeleri karıştırabilir. Bu durumda SRT değeri görece iyi, SDS değeri ise düşük olabilir.
Saf ses odyometrisi ile konuşma odyometrisi arasındaki fark nedir?
- Saf ses odyometrisi, farklı perdelerdeki en kısık sesleri duyma eşiğinizi ölçer ve sonucu odyogramda gösterir.
- Konuşma odyometrisi, konuşmayı duyma ve anlama performansınızı ölçer.
İki test birbirini tamamlar. Saf ses testi “kaç desibelde duyuyorsunuz?” sorusunu, konuşma testi “duyduğunuzu ne kadar anlıyorsunuz?” sorusunu yanıtlar.
Konuşmayı ayırt etme skoru neden önemlidir?
- Günlük hayatta konuşmayı ne kadar iyi anlayabildiğiniz hakkında fikir verir.
- İşitme kaybının türü hakkında ipucu verebilir: iç kulak kaynaklı kayıplarda skor daha çok etkilenebilir.
- İşitme cihazından beklenen faydanın daha gerçekçi değerlendirilmesine yardımcı olur.
Sonuçlar işitme cihazı kararını nasıl etkiler?
İşitme cihazı kararı yalnızca saf ses grafiğine göre verilmez; konuşma odyometrisi sonuçları da dikkate alınır:
- Cihaz ayarı: Sonuçlar, cihazın ayarlanmasında referans olarak kullanılır.
- Gürültülü ortamlar: Konuşmayı ayırt etme skoru düşükse, gürültülü ortamlarda konuşmayı öne çıkaran özellikler daha önemli hale gelebilir.
- Gerçekçi beklenti: Skor çok düşükse, cihaz sesleri duyulur hale getirse bile kelimeleri anlamak sınırlı kalabilir. Bu durumda size bunu açıkça anlatmak ve beklentileri birlikte belirlemek önemlidir.
- Ek destek: Bazı durumlarda işitsel eğitim veya başka seçenekler önerilebilir.
Neva İşitme, Sancaktepe ve Çekmeköy'de 2009'dan beri hizmet veren SGK anlaşmalı işitme cihazı merkezidir.
İşitme testiKonuşmaları anlamakta zorlanıyor musunuz?Sancaktepe ve Çekmeköy şubelerimizde işitme testi yapıyoruz; işitme testi için ücret alınmaz. Randevu için bize ulaşabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Konuşma odyometrisi ne işe yarar?
Konuşma seslerini ne kadar kısık seviyede duyabildiğinizi ve duyduğunuz kelimeleri ne kadar doğru anladığınızı ölçer.
Konuşmayı ayırt etme skoru kaç olmalı?
Genel olarak %90 ve üzeri iyi kabul edilir. Sonucunuzun yorumu için hekiminize veya odyoloğunuza danışın.
KAS ve KAE ne demek?
KAE “konuşmayı alma eşiği” (SRT), KAS “konuşmayı ayırt etme skoru” (SDS) anlamına gelir. Bazı Türkçe raporlarda bu kısaltmalar kullanılır.
Konuşma testi ile işitme testi aynı şey mi?
Konuşma odyometrisi, işitme testinin bir parçasıdır. Genellikle saf ses odyometrisiyle birlikte yapılır.
Konuşmayı ayırt etme skoru düşükse işitme cihazı işe yarar mı?
Cihaz yine de seslere erişimi kolaylaştırabilir; ancak kelimeleri anlamadaki fayda sınırlı olabilir. Beklentilerinizi odyoloğunuzla birlikte değerlendirmeniz önemlidir.
- American Speech-Language-Hearing Association (ASHA), Speech Audiometry bilgilendirme kaynağı
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO), World Report on Hearing (2021)
