İşitme Cihazı Kimlere Takılır? Ne İşe Yarar, Nasıl Verilir?

İşitme kaybı olanların kullandığı cihaza ne denir?

Bu cihazın adı işitme cihazıdır. Günlük dilde “duyma cihazı” veya “kulak cihazı” olarak da anılır. İşitme cihazı bir kulaklık değildir; kişinin işitme testine göre programlanan tıbbi bir cihazdır.

İşitme cihazı ne işe yarar?

İşitme cihazı çevredeki sesleri mikrofonuyla toplar, kişinin işitme kaybına göre işler ve kulağa iletir. Bütün sesleri aynı oranda yükseltmez; kişinin zor duyduğu seslere göre ayarlanır.

İşitme cihazının amacı:

• Konuşmaları daha kolay duymanıza ve takip etmenize yardımcı olmak
• Günlük seslere (kapı zili, telefon, trafik) erişiminizi kolaylaştırmak
• İletişimde zorlandığınız ortamlarda destek sağlamak

İşitme cihazı işitme kaybını tedavi etmez; kaybı ortadan kaldırmaz. Var olan işitmenizi daha iyi kullanmanıza yardımcı olur. Cihazın nasıl çalıştığını işitme cihazı nasıl çalışır yazımızda anlattık.

İşitme cihazı kimlere takılır?

İşitme cihazı genellikle şu durumlarda değerlendirilir:

• Kalıcı işitme kaybı olanlar: Özellikle iç kulak veya işitme siniri kaynaklı (sensörinöral) kayıplarda. Bu tür kayıplar genellikle ilaç veya ameliyatla düzelmez.
• Yaşa bağlı işitme kaybı olanlar: En sık görülen kullanıcı grubudur.
• Gürültüye bağlı işitme kaybı olanlar.
• İletim tipi kaybı tedaviyle düzelmeyenler: Bazı orta kulak sorunlarında tedavi mümkün olmadığında veya yeterli olmadığında.
• Bebek ve çocuklar: Kalıcı işitme kaybı tanısı konan bebek ve çocuklarda, dil gelişimini desteklemek için.
• Tek kulakta kalıcı işitme kaybı olanlar: Bazı durumlarda.

Her durumda karar, işitme testine ve hekim ile odyoloğun değerlendirmesine göre verilir.

İşitme cihazı kimlere verilir? Karar nasıl verilir?

İşitme cihazı kararı genellikle şu adımlarla verilir:

1. 01KBB muayenesi: İşitme kaybının tedavi edilebilir bir nedeni (kulak kiri, enfeksiyon gibi) olup olmadığı araştırılır.
2. 02İşitme testi: İşitme kaybının türü, derecesi ve hangi seslerde olduğu belirlenir. Konuşmayı anlama testi de yapılır.
3. 03İhtiyaç değerlendirmesi: Günlük hayatta hangi ortamlarda zorlandığınız konuşulur.
4. 04Cihaz seçimi ve ayar: Kaybınıza, kulak yapınıza ve ihtiyaçlarınıza uygun cihaz seçilir ve test sonuçlarınıza göre programlanır.

SGK desteğiyle cihaz almak istiyorsanız, KBB uzmanından rapor ve reçete almanız gerekir. Süreci işitme cihazı raporu sayfamızda anlattık.

Her işitme kaybında cihaz gerekir mi?

Hayır. Örneğin:

• Kulak kiri tıkacı temizlendiğinde işitme genellikle düzelir.
• Orta kulak sıvısı veya enfeksiyon tedaviyle düzelebilir.
• Hafif kayıplarda kişi günlük hayatta zorlanmıyorsa cihaz hemen gerekmeyebilir; düzenli takip önerilebilir.

Cihaz kararında belirleyici olan, test sonuçlarıyla birlikte kişinin iletişimde yaşadığı zorluktur. Hafif bir kayıpta bile zorlanıyorsanız bunu hekiminize ve odyoloğunuza söyleyin. Derecelerin ne anlama geldiğini işitme kaybı dereceleri yazımızda anlattık.

İşitme cihazı türleri: BTE, RIC ve ITE ne demek?

İşitme cihazları kulağa yerleşme şekline göre adlandırılır. Bu adlar çoğunlukla İngilizce kısaltmalarla anılır:

BTE ne demek? BTE, “kulak arkası” anlamına gelen İngilizce Behind The Ear ifadesinin kısaltmasıdır. Kulak arkası cihazlar, hafiften ileri dereceye kadar geniş bir işitme kaybı aralığında kullanılabilir.

Tiplerin ayrıntılı karşılaştırması için işitme cihazı çeşitleri sayfamıza bakabilirsiniz.

İşitme cihazı kullanmak neler sağlayabilir?

Her kullanıcının deneyimi farklıdır. İşitme cihazı kullananlar sıklıkla şunları ifade eder:

• Konuşmaları daha kolay takip edebilmek
• Televizyonu ve telefonu daha rahat kullanabilmek
• Aile ve arkadaşlarıyla iletişimde daha az zorlanmak

Cihazdan beklenen faydayı görmek için düzenli kullanım, doğru ayar ve alışma dönemindeki kontroller önemlidir. Beynin yeniden duymaya alışması zaman alabilir.

İşitme cihazının yeterli olmadığı durumlar

Bazı durumlarda klasik işitme cihazı yeterli olmayabilir veya uygun olmayabilir:

• Kulak kanalı olmayan veya kronik akıntılı kulaklar: Kemik yolu cihazlar değerlendirilebilir.
• Çok ileri veya tam işitme kaybı: Koklear implant gibi seçenekler hastanede KBB ve odyoloji ekibi tarafından değerlendirilir.
• Belirli ortamlarda ek destek gerektiğinde: Televizyon, telefon veya sınıf ortamı için yardımcı dinleme aksesuarları kullanılabilir.

Sıkça sorulan sorular